پایان نامه های ارشد سری هجدهم

روند تاثیر خشکسالی برروی شاخص های کمی و کیفی توسعه پایدار در شهرستان ورامین۹۲- …

خشکسالی آب های زیر زمینی در اثر تغذیه ناکافی مخازن سفره های زیرزمینی به وجود می آید . شدت این خشکسالی با استفاده از حجم سنجی ذخیره سفره های آب زیر زمینی قابل اندازه گیری است . اما این داده ها به سادگی قابل دسترس نمی باشند .به نظر می رسد که ارزیابی سطح آبهای زیر زمینی شاخص مناسبتر و بهتری برای این مطالعه باشد . خشکسالی آبهای زیر زمینی همچنین از طریق تاثیر ثانویه آن یعنی ورود جریان های پایه ( Bace flow ) به رود خانه ها نیز قابل ارزیابی می باشد . در این ارتباط ، زمانیکه برای استخراج آب از مخازن زیر زمینی نیاز به پمپاژ و مکش بیشتری می باشد ، اصطلاحا گفته می شود که خشکسالی مهندسی رخ داده است ( لیولد هیوز ، ۲۰۰۲) .
خشکسالی اجتماعی – اقتصادی
خشکسالی اجتماعی – اقتصادی معمولا پس از یک دوره بسیار طولانی مدت خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی حادث می گرد و موجب قحطی ، مرگ و میر و مهاجرت های دسته جمعی و گسترده می شود. . این نوع خشکسالی تاثیرات زیادی بر روی ابعاد مختلف اقتصادی به ویژه انواع خاصی از محصولات و کالاهای اقتصادی می گذارد ( ویلهایت ، ۱۹۹۷) . تعریف خشکسالی اقتصادی – اجتماعی ترکیبی تلفیقی از عرضه و تقاضای برخی کالاهای اقتصادی با اجزای خشکسالی هواشناسی ، هیدرولوژیکی و کشاورزی است .
وقوع این نوع خشکسالی به فرآیند های زمانی و مکانی عرضه و تقاضا برای تعریف خشکسالی بستگی دارد . عرضه بسیاری از کالاهای اقتصادی مانند آب ، علوفه ، غلات ، ماهی و نیروی برق آبی بستگی به وضعیت جو دارد به دلیل تغییر پذیری طبیعی اقلیم عرضه آب در برخی سالها کافی است . ولی در سالهای دیگر در حد تامین نیاز های انسان و محیط زیست نیست . خشکسالی اقتصادی – اجتماعی زمانی رخ می دهد که تقاضا برای یک کالای اقتصادی خاص به دلیل کاهش عرضه آب نسبت به شرایط معمول افزایش می یابد .
در اکثر موارد ، تقاضا برای کالاهای اقتصادی در نتیجه افزایش جمعیت و مصارف سرانه رو به افزایش می باشد . عرضه محصولات نیز ممکن است به دلیل بهبود راندمان تولید و فن آوری یا ساخت مخازنی که ظرفیت ذخیره آب را افزایش می دهد ، بیشتر می شود . با توجه به نیاز بشر به آب بیشتر برای تامین مصارف شهری ، کشاورزی ، صنعتی و …. ، امروزه در جوامع مختلف به ویژه کشور های پیشرفته ، اقدام به ساخت سد های بزرگ و مخازن آب شده است تا تامین این قبیل نیاز ها را تضمین نماید . با ذخیره آب در این نوع مخازن در دوره های تر سالی امکان تامین آب برای دوره های خشکسالی نیز فراهم و تامین می گردد . اما در هنگام برخی خشکسالی های وسیع و طولانی مدت شرایط به نحوی به وخامت می گراید که این قبیل سازه ها نیز نمی تواندد نیاز آب را تامین نمایند و به اصطلاح نیاز به آب در این دوره ها به مراتب افزونتر از تامین آب به وسیله این سازه ها می گردد . برنامه ریزی و مدیریت منابع آب بر مبتای سیستمهای هیدرولیکی و برآورد از منابع تامین آب و میزان نیاز آب از این منابع به منظور تامین آب در دوره های کم آبی استوار می باشند .از این رو شکست و ناکارآمدی این سیستم ها در تامین آب برای دوره های کم آبی و خشکسالی ها به مدیریت و برنامه ریزی نامناسب آب و دلایل هیدرولوژیکی برمیگردد.( هیسدال و همکاران ، ۲۰۰۱) نیاز به آب مهمترین عامل محدود کننده موجودی آب می باشد. اغلب اوقات نیاز بیشتر با موجودی کمتر و محدودتر آب توام می گردد . در خشکسالی های اقتصادی – اجتماعی معمولا دمای هوا به حد بحرانی افزایش می یابد و تبخیر و تعرق افزایش می یابد و به دنبال آن شدت پیدا می نماید . در این دوره ها نیاز به آب نیز بسیار بیشتر از نرمال می شود . از این رو این قبیل رویداد ها موجب قحطی های بزرگ و گسترده می شود و عامل کوچ های دسته جمعی از نواحی آسیب دیده می گردد. از سوی دیگر برآورد دقیقی از میزان نیاز به آب برای مصارف مختلف نیز مشکل می شود . نیاز به آب برای مصارف خانگی ، دامداری ، آبیاری و کشاورزی ، صنعتی ، تولید انرژی ، مصارف تفریحی ، مقاصد زیست محیطی ویا عدم قطعیت زیادی در ارتباط با تخصیص ، کیفیت ، کمیت و تغییرات زمانی ، مصرف و نرخ رشد آنها همراه می باشد . هدف اصلی مدیریت و برنانه ریزی منابع آب عبارت است از کاهش مقادیر قابل انتظار شکست سیستم های تامین آب و باخشکسالی های اقتصادی – اجتماعی است. ((http://drought.iranhydrology.net
 
 
آغاز و خاتمه خشکسالی
خشکسالی از لحاظ زمانی با سایر پدیده های هواشاسی تفاوت اساسی دارد و بطور کلی تشخیص زمانی آغاز ، ادامه و خاتمه خشکسالی مسئله بسیار مشکلی است . در حالت کلی می توان گفت زمان آغاز خشکسالی زمانی است که ذخیره رطوبتی چه در محیط خاک (خشکسالی کشاورزی) ،چه در مخازن آبی (خشکسالی هیدرولوژیک) خاتمه یافته باشد . (فرج زاده ، ۱۳۸۴، ۱۵)
 
 
فراوانی خشکسالی
فراوانی خشکسالی نیز از اهم ویژگی های مورد مطالعه در بررسی آن در یک منطقه به شمار می آید که می تواند در مقیاس های مختلف زمانی ( برای مثال سالانه ، ماهانه و فصلی ) محاسبه شود. با توجه به شدت های مختلف خشکسالی ، بررسی فراوانی ها می تواند در ارزیابی قابلیت منطقه مورد مطالعه نسبت به شدت های مختلف خشکسالی کاربرد داشته باشد. این محاسبه می تواند از طریق توابع توزیع احتمال فراوانی برای بررسی احتمال و یا دوره های برگشت خشکسالی برای پیش بینی های آتی مورد استفاده قرار گیرد . (فرج زاده ، ۱۳۸۴، ۱۷)
 
 
وسعت منطقه ای خشکسالی
رخداد

این نوشته را هم بخوانید :   بررسی اثرات تیمارهای مکانیکی و نانو ذرات نقره بر عمر گلجایی گل شاخه بریده ...

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.

خشکسالی می تواند بر روی منطقه ای با وسعت چند صد کیلومتر اتفاق افتد ولی به صورت مکانی ، شدت ها و دوره تداوم آن می تواند در سراسر منطقه یکسان نباشد . یوجیچ (۱۹۷۵) براساس تحقیقات خود خواص منطقه ای خشکسالی را به شرح ذیل فهرست نموده است :
الف ) پوشش منطقه ای با شرایط متوسط خشکسالی قاره ای که از ۵ تا ۱۵ میلیون کیلومتر مربع را فرا می گیرد .
ب ) در نتیجه شدت خشکسالی بزرگ ، وسعت آن فراتر از پوشش منطقه ای می گردد .
ج ) انتظار می رود منطقه تحت تاثیر بوسیله یک خشکسالی بیشتر به یک لوزی شبیه باشد تا یک دایره . ( فرج زاده ، ۱۳۸۴، ۱۸-۱۷)
 
 
دوره تناوبی رخداد خشکسالی
بررسی های مربوط به احتمال تکرار خشکسالی ها و سایر پدیده های طبیعی به صورت رخداد های دوره ای منظم ، بخش زیادی از تحقیقات محققین را به خود اختصاص داده است .
به طوریکه بیش از ۱۰۰۰ مقاله در رابطه با ارتباط رخداد های آب و هوایی با سیکل ۱۱ کلف های خورشیدی تهیه شده است . (بران و رادیر ، ۱۹۸۵، ۲۰ )
کلف های خورشیدی( Flocculus ) عبارت از لکه هایی هستند که بدلیل اختلاف درجه حرارت در سطح خورشید بصورت لکه های سیاهی به نظر می رسند .( فرج زاده ، ۱۳۸۴، ۱۹ )
چگونگی پیدایش این لکه ها هنوز به درستی شناخته شده نیست و بیشتر تصور می رود که زبانه کشیدن و در هم پیچیدن توده های گاز مشتعل جو خورشید باعث پدید آمدن آن می گردد. با بررسی های انجام گرفته ، امروزه رابطه میان لکه های خورشیدی با برخی از پدیده های زمینی به اثبات رسیده است . (جعفری ،۱۳۶۰ ، ۹۴ )
 
تعاریف و مفاهیم توسعه
توسعه از نظر لغوی به معنی فراخی و وسعت است ودر فرهنگ وبستر ، به فرآیند رشد ، افتراق و تطور طبیعی یک نظام طی تحولاتی متوالی از حالتی ناقص به وضعیتی کامل تر تعریف شده است . در حقیقت توسع توسعه به معنی استفاده از منابع برای دستیابی به استاندارد های مشخصی در زندگی معرفی کرده ، افزایش درآمد سرانه ، تولید و برابری شهر و روستا را ازجمله شاخص های آن ذکر می کند . ( فرهنگ جغرافیایی آکسفورد ، ۱۹۹۷، ۱۲۸ )
توسعه در هر کشور و در هر زمان و مکانی بسته به شرایط جامعه فعلی باید بررسی و درک شود تا نتایج مطلوب حاصل از آن را در همه ابعاد به کار گرفت .
توسعه به معنی تغییر و تطور ، از همان آغاز همگام بشربوده و به این سبب پدیده جدیدی نیست . تغییراتی که در طول تاریخ غار نشینی و کوچ نشینی تا یکجانشینی و شهر نشینی در زندگی انسان رخ داده ، مبین وجود توسعه است ( قلی نیا ، ۱۳۷۹، ۷۳ )
از دید گاه طبیعی نیز سابقه توسعه همزمان با تحولات زمین شناسی است . لیکن توسعه به معنی کوششی آگاهانه و مبتنی بر برنامه ریزی برای پیشرفت جامعه ، پدیده منحصر به فرد قرن بیستم می باشد ، که از سال ۱۹۱۷ در کشور شوروی سابق آغاز شد . ( میسرا و همکاران ، ۱۹۸۱، ۴)
از سوی سازمان ملل دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ ، به دهه های توسعه نامگذاری شد و توسعه بر حسب نیل به هدف نرخ رشد سالانه شش درصدی در تولید ناخالص ملی تعریف شد . ( تودارو ، ۱۳۶۶ ، ۱۳۳)
توسعه دستیابی موفقیت آمیز در زمینه های اقتصادی ، برخورداری از دانش فنی ، برقراری تعادل مکانی -فضایی در سطوح محلی و منطقه ای و ملی ، تعادل فرهنگی افراد و گروهها ، رفاه اجتماعی ، تکاپو در جهت مدرن سازی مستمر جامعه و بهبود اقتصادی – اجتماعی است . ( سعیدی ، ۱۳۷۷ ، ۱۵۵)
دست کم سه شرط به عنوان پایه فکری توسعه ضرورت دارد : معاش زندگی ، آزاد بودن ، احترام و منزلت داشتن در جامعه ( گولت ، ۱۹۷۴، ۹۴ )
هدف توسعه باید به حداقل رساندن فقر ، بیکاری و نابرابری ( ازکیا ، ۱۳۶۸، ۲۳) و به حداکثر رساندن فرهنگ و آموزش ، بهداشت و حفظ محیط زیست باشد . ( هابیسون ، ۱۹۹۴، ۲۳ )
دردهه ۱۹۵۰ میلادی توسعه مترادف با رشد اقتصادی بود و کشوری که به دنبال اقتصاد پیشرفته می گشت تا به توسعه برسد ، باید رشد جمعیت انسانی خود را کم می کرد تا می توانست اقتصاد خود را پیشرفته کند بنابراین شاخص هایی چون تولید ناخالص ملی ، درآمد سرانه ، رشد اقتصادی توسعه خالص را در برمی گیرد . ( خانی ، جزوه جغرافیای کشورهای توسعه یافته ، ۱۳۷۸)
در دهه ۱۹۶۰ نشت توسعه به طبقات پایین جامعه مشاهده نشد و منافع حاصل از رشد اقتصادی به همه مردم سرایت نکرده است ؛ بنابراین سازمان ملل متحد نگاه جدید توسعه انسانی را مطرح ساخت .