دانلود تحقیق - پایان نامه - مقاله

ارزیابی اقتصادی عملیات حفاظت خاک در شهرستان رودسر- قسمت ۹

بررسیهای اقتصادی پروژه شامل دو وجه کلی تحلیل اقتصادی و تحلیل مالی است. تحلیل اقتصادی از دیدگاه جامعه و تحلیل مالی از نظر اشخاص حقیقی و یا حقوقی شرکت کننده در پروژه انجام خواهد شد. به طور کلی سه اختلاف مهم بین تحلیل اقتصادی و مالی وجود دارد:

  • در تحلیل اقتصادی مالیاتها و یارانهها به صورت پرداختهای انتقالی منظور میشوند. در تحلیل مالی این تعدیلات ضروری نیست و مالیاتها و هزینهها به ترتیب جزء هزینهها و درآمدها هستند.
  • در تحلیل مالی به طور معمول از قیمتهای واقعی(یا قیمت بازاری) برای محاسبه ارزش نهادهها یا تولیدات استفاده میشود. در تحلیل اقتصادی ممکن است قیمتهای بازاری تغییر داده شوند تا ارزشهای اجتماعی یا اقتصادی را بهتر منعکس کنند.
  • در تحلیل اقتصادی بهره سرمایه از درآمد ناخالص جدا نمیشود. ولی بهره سرمایه(شخصی) در واحدی که از نظر آن تحلیل مالی صورت میگیرد جزء هزینهها نیست.

ارزیابی اقتصادی(مالی) پروژه میتواند هم در شرایط قبل از اجرای پروژه و هم بعد از اجرای پروژه انجام شود. ارزیابی قبل از اجرا[۴۵] بر پایه اطلاعات پیشبینی شده مربوط به دوره آتی پروژه انجام میشود. اما ارزیابی بعد از اجرا[۴۶] که نوعی ارزشیابی از پروژه است، بر پایه اطلاعات مربوط به دوره گذشته پروژه انجام میشود. بدین ترتیب ارزیابی قبل از اجرا اشاره به شرایط پیشرویداد[۴۷] و ارزیابی بعد از اجرا اشاره به شرایط پسرویداد[۴۸] دارد. شاخصها و ضوابط محاسباتی تنزیلی مورد استفاده در ارتباط با هر دو نوع ارزیابی یکسان است و تفاوت اساسی این دو نوع ارزیابی مربوط به نوع اطلاعات و وقایع پروژه است. به طوریکه ارزیابی قبل از اجرا بر پایه اطلاعات پیشبینی شده انجام میشود و ارزیابی بعد از اجرا بر پایه اطلاعات واقعی پروژه در یک دوره بررسی معین انجام میشود. به همین دلیل ارزیابی بعد از اجرا نوعی ارزشیابی از پروژه است. ارزشیابی پروژهها بر حسب مرحلهای که پروژه در آن پایش میشود شامل ارزشیابی ابتدایی، مستمر، نهایی و بعد از اجرا است. پس هر چه از طول مدت اجرای پروژه میگذرد، جنبههای ارزشیابی بیش از ارزیابی نمود پیدا میکند(سوچره[۴۹] و همکاران، ۲۰۰۳). برای ارزیابی اقتصادی نیاز به انجام تعدیلهایی در مقادیر به دست آمده از ارزیابی مالی است. چون ارزیابی پروژههای آبخیزداری در چهارچوب ارزیابی اقتصادی انجام میشود پس دو چالش جدی وجود دارد:
ارزشگذاری هزینهها و منفعتهای ناملموس؛ شناسایی هزینهها و منفعتهای ناملموس و ارزشگذاری آن‎ها گذار از تحلیل مالی به تحلیل اقتصادی؛ تعدیل مقادیر مالی(ملموس و ناملموس) و تبدیل به قیمتها و ارزشهای اقتصادی. در شکل ۲-۱ مراحل تبدیل قیمتهای مالی و اقتصادی ارایه شده است. همان طور که دیده میشود اقلام مورد ارزشگذاری شامل اقلام ملموس و ناملموس است. ابتدا آثار پرداختهای انتقالی مطابق نمودار ارایه شده از بین میرود. پس از آن با توجه به ماهیت تجاری و غیرتجاری نهادهها و ستانده‎های پروژه، مراحل تبدیل قیمتهای مالی به اقتصادی انجام میشود. در صورتی که محصول پروژه به عنوان جایگزین واردات باشد، بهای جهانی محصول وارداتی به عنوان قیمت اقتصادی خواهد بود. برای اقلام غیرتجاری، نهادههای پروژه در دو وضعیت غیرتولیدی و تولیدی تقسیم میشوند تا پس از طی مراحل ارایه شده در شکل ارزش اقتصادی آن به دست آید (معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی، ۱۳۹۲).

۲-۳-۲ معیارهای مقایسه هزینهها و منفعتها در پروژههای حفاظت آب و خاک

هدفها و پرسشهایی که در رابطه با مقایسه منفعتها و هزینه پروژه است به شرح زیر است:
آیا منفعتهای اقتصادی بیشتر از هزینههاست؟
اثر احتمالی بودجه بر بنگاههای خصوصی(مالکین کشاورزی پایین دست) چیست؟
آیا اجرای پروژه برای تمام بنگاههای خصوصی آن قدر جذاب است که منابع و امکانات خود را در اختیار پروژه بگذارند؟
آیا اجرای پروژه، پایداری درآمدی را در محدوده اجرای پروژه افزایش خواهد داد؟
اثر پروژه بر موازنه پرداختهای خارجی چیست؟
 
شکل ۲-۱ اندازهگیری ارزش اقتصادی نهادهها و ستاندهها

۲-۴ ارزیابی اقتصادی

عبارت است از تجزیه و تحلیل یک طرح پیشنهادی به منظور تعیین میزان مقبولیت آن که شامل تحلیل اقتصادی و تحلیل مالی میباشد. به عبارت دیگر در این چارچوب، تحلیل اقتصادی به طور جامعتر و در ارتباط متقابل با بررسیها و تحلیلهای جنبههای دیگر طرح (فنی، مالی، تجاری، تشکیلاتی، اداری، مدیریتی، اجتماعی و زیستمحیطی) مطرح میباشد. بنیان این چارچوب از مدتها قبل گذاشته شده، اما شکل مستقل و کامل آن در اوایل دهه ۱۹۷۰ به منصه ظهور رسیده است (دفتر استاندارد و معیارهای فنی آب، ۱۳۹۰).
تخصیص منابع و امکانات محدود، به نحوی که به طور موثر و مطلوبی نیازهای جامعه تامین شود، به یک چارچوب منطقی و نظاممند برای تصمیمگیری اصولی احتیاج دارد. تهیه و تکمیل این چارچوب موضوع اصلی ارزیابی اقتصادی طرحهای توسعه قرار گرفته و در مجموع با گذشت زمان، ابزار و وسایل این ارزیابی ابعاد وسیعتر، عملیتر و کاملتری پیدا کرده است. در حال حاضر، استفاده از این نتایج و دستاوردها بیشتر از پیش به صورت نیاز مبرم به وسیله دستگاه برنامهریزی کشورها احساس و ابراز میشود.
چارچوب اساسی ارزیابی اقتصادی طرحهای توسعه، مقایسه هزینهها و فایدههای طرح است. تشخیص و برآورد اصولی و نزدیک به واقع هزینهها و فایدهها و تهیه داد

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

ههای پایه مورد نیاز در این زمینه متکی بر بررسیهای اقتصادی، مالی، اجتماعی، زیستمحیطی و فنی در زمینههای مختلف است.
از جمله عوامل موثر در برآورد نزدیک به واقع هزینهها و فایدههای طرح عبارتند از:

  • شناخت مناسب از خصوصیات و ویژگیهای طرح.
  • امکانات تجهیزاتی، نهادی، مدیریتی و سازمانی.
  • توانایی در قضاوتهای فنی.
  • تاثیر عوامل خارجی در اجرا و بهرهبرداری از طرح.
  • پیشبینی مناسب پیامدها و آثار اجرا و بهرهبرداری از طرح.

با بررسی هزینهها و فایدهها و استفاده از اصول اقتصاد مهندسی لازم است بین اجزای طرح تناسب برقرار شود و از بین گزینههای مختلف، گزینه مطلوب مشخص شود. پس از مشخص شدن سیمای طرح لازم است امکان اجرا و نقش طرح در توسعه پایدار منطقه با توجه به هدفهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی به روشنی و تفصیل مناسب ارائه شود تا در دستگاه برنامهریزی اطلاعات پایه برای تعیین اولویت اجرایی طرحها به کار گرفته شود. ضرورت ارزیابی اقتصادی در طرحهای حفاظت آب و خاک ناشی از محدودیت امکانات در زمینههای مختلف و نیازهای متنوع و گسترده جامعه است. اصل محدودیت امکانات و وسعت نیازها، مساله انتخاب و ضرورت تصمیمگیری بر مبنای منطق اقتصادی را مطرح میکند (دفتر استاندارد و معیارهای فنی آب، ۱۳۹۰).
هدفهای ارزیابی اقتصادی به صورت جامع عبارت است از:
الف) فراهم کردن امکان مقایسه منطقی طرحها از دیدگاه توجیه اقتصادی شامل:
– مقایسه منطقی مجموعه طرحهای همگن مورد بررسی در یک بخش اقتصادی با یکدیگر.
– مقایسه منطقی فایدهها و هزینههای طرح در دوره بررسی، به منظور اطمینان از برابر یا بیشتر بودن منافع اجتماعی نسبت به هزینههای اجتماعی آن.
ب) انجام ارزیابی اقتصادی در جریان تهیه و تدوین طرحهای حفاظت خاک و آب (پیش از تصمیم به اجرا) با دو هدف اصلی زیر:
– مقایسه گزینههای مختلف (بهینهسازی و تعیین سیمای طرح )در جریان شکلگیری و برنامهریزی طرح در مرحله پیدایش (شناسایی) و یا پیش از پایان مطالعات توجیهی و طراحی پایه.
– تهیه اطلاعات لازم به منظور تصمیمگیری درباره توجیهپذیری طرح و ورود آن به مرحله اجرا.